Home
Forums
Informatie
Extra Informatie
Voorouderlijke Sporen
Stap 1 Begin bij uzelf
Handleidingen
Gregoriaanse kalender 1582-2037
Collectieve Sporen
Weblinks
Lees verder..
Lees verder..
Welkom op de site van Voorouderlijke Sporen
Voorouderlijke sporen is een project van Stichting Pelita en in samenwerking met de LV-INOG en de Moesson.
Treed in de voetsporen van je ouders of voorouders en volg hun spoor terug naar Nederlands-Indië. De website Voorouderlijke Sporen wil het verleden toegankelijker maken.
In de rubriek Collectieve Sporen kun je de algemene geschiedenis verkennen van de verschillende Indische migrantengroepen, waaronder de Indo-Europeanen, Molukkers en Belanda totoks of Nederlanders.
De familiegeschiedenis komt aan bod in de rubriek Voorouderlijke Sporen. Er is een stappenplan dat hulp biedt in het voorouderonderzoek. En in de video clips vertelt een aantal personen over hun zoektocht. De website kan gebruikt worden voor persoonlijke en educatieve doeleinden.
Voorouderlijke Invloeden
Bij de eerste generatie leeft het verleden in Indië nog altijd voort in herinneringen en deze worden in beeld-, verhaalvorm of via de opvoeding overgedragen op hun kinderen. Het voorouderlijk verleden markeert voor een deel wie je nu bent. De zoektocht naar je voorouderlijk verleden, je herkomst is meestal ook een zoektocht naar je identiteit. Deze zoektocht levert daarbij niet alleen objectieve informatie op, maar is tevens een emotionele reis door de tijd. In deze rubriek worden twee thema's behandeld: het begrip identiteit en de mogelijke (emotionele) invloeden van voorouderonderzoek.
Een Mondiaal Handelsnetwerk
De Molukken, een combinatie van tropisch en de vulkanische bodem van de eilanden zorgden ervoor dat twee specerijen oorspronkelijk exclusief in de Molukken voorkwamen en het gebied uiteindelijk de naam specerijeilanden geeft.
De aankomst van de eerste europeanen in de Molukken
Auteur: drs. Wim Manuhutu
De Molukken: knooppunt in een mondiaal handelsnetwerk
De Molukken liggen in het oosten van de Indonesische archipel. Een combinatie van tropische klimaatsomstandigheden en de veelal vulkanische bodem van de eilanden zorgden ervoor dat twee specerijen – de nootmuskaat en de kruidnagel – oorspronkelijk exclusief in de Molukken voorkwamen en het gebied uiteindelijk de naam specerijeilanden zouden geven.
De aanwezigheid van deze kostbare specerijen betekende dat al in de vroege geschiedenis sprake was van handelaren die van elders naar de Molukken voeren. Bronnen uit China en het Romeinse rijk wijzen erop dat de Molukse specerijen over lange afstanden werden vervoerd om uiteindelijk op verre markten te worden verhandeld.
De handelaren brachten ook hun eigen cultuur met zich mee die sporen achter lieten in de cultuur van de inwoners van de Molukken. Aan de kusten van de eilanden ontwikkelden zich handelscentra waar de bewoners meer contact hadden met vreemdelingen. In het binnenland en op meer afgelegen eilanden bleef de traditionele samenleving – veelal bestaand uit semi-nomadische verwantschapsgroepen – voor een belangrijk deel intact.
De komst van de wereldreligies in de Molukken was ook nauw verbonden met de handel. Islamitische handelaren uit het westen van de archipel introduceerden de Islam. In het midden van de vijftiende eeuw gingen de belangrijkste kruidnagelproducerende vorsten in de Noord-Molukken over tot de Islam en gingen de titel sultan gebruiken. De sultans van Ternate en Tidore streden met elkaar om de macht. De eerste slaagde erin om de Portugezen die in 1512 in de Molukken verschenen, aan zijn kant te krijgen. Met hun hulp werd Ternate de dominante macht in de Noord-Molukken. De goede verstandhouding duurde echter niet lang. Het streven van de Portugezen om een handelsmonopolie te vestigen, hun bemoeienis met de hofpolitiek en het werk van de katholieke missie die er in slaagde een deel van de nog niet geislamiseerde bevolking te kerstenen, viel in verkeerde aarde. Aan het einde van de zestiende eeuw vochten de Ternatanen en hun bondgenoten tegen de Portugezen en hun katholieke onderdanen.
Dat was de situatie die de eerste Nederlanders aantroffen in 1599. Als vijanden van Portugal – dat vanaf 1581 deel uitmaakte van het Spaanse rijk –werden ze de bondgenoten van de islamitische tegenstanders van de Portugezen. Die gaven uiteindelijk in 1605 hun fort op het eiland Ambon op. Dat kreeg een nieuwe naam, Victoria. Na enkele decennia van onderhandelingen en oorlogen slaagde de Verenigde Oost-Indische Compagnie, de VOC, er in het midden van de zeventiende eeuw in om wel een monopolie op de Molukse specerijen te vestigen. Op Banda – het centrum van de nootmuskaatteelt – was in 1621 de oorspronkelijke bevolking grotendeels verjaagd of gedood. Daar werd een plantagemaatschappij opgebouwd waar plantagehouders – perkeniers – met behulp van slaven nootmuskaat verbouwden.
De VOC-periode bracht met zich mee dat het proces van staatsvorming in de Molukken werd stopgezet. De dorpsfederaties in de Midden-Molukken, uli genaamd, werden ontbonden zodat de VOC alleen te maken had met afzonderlijke dorpen.
De ondergang van de VOC aan het einde van de achttiende eeuw betekende geen einde van het monopolie op kruidnagel en nootmuskaat. Dat werd pas in 1864 opgeheven.
In 1817 vond de Pattimura-oorlog plaats. In de Midden-Molukken woedde enkele maanden een opstand tegen het Nederlandse gezag dat in het gebied was teruggekeerd na een periode van Engels bewind in de archipel. De aanvoerder van de opstand, Thomas Matulessy, geldt voor Molukkers als een nationale held.
Leessuggesties
Chr.F. van Fraassen, Ternate en de wereld van de Molukken, LSEM/MHM, Utrecht
G. Knaap, Kruidnagelen en Christenen
H. Stravere et al, Natuur en samenleving van de Molukken. LSEM, Utrecht 2001
Over ons..
Onder de nazaten van migrantengroepen uit voormalig Nederlands-Indië en Nederlands Nieuw-Guinea is een groeiende behoefte geconstateerd aan informatie.